1- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. 2- دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.
چکیده: (15 مشاهده)
زمینه و هدف:در دهههای اخیر، مسأله امنیت آب به یکی از مؤلفههای بنیادین امنیت انسانی و زیستپایداری تبدیل شده است. در بستر مخاصمات مسلحانه بینالمللی، به ویژه در مناطق بحرانزدهای چون خاورمیانه، تخریب منابع آبی و استفاده ابزاری از آب به عنوان سلاح جنگی، تهدیدی مستقیم علیه حق بر بقا، سلامت و کرامت انسانی کودکان به شمار میرود. هدف این پژوهش، تحلیل حقوقی و بینالمللی «نقض حق بر امنیت آب کودکان» در مخاصمات مسلحانه و بررسی تعهدات دولتها بر اساس اسناد الزامآور حقوق بشردوستانه و حقوق بشر است. روش:این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و روش اسنادی انجام شده است. دادهها از طریق بررسی تطبیقی معاهدات بینالمللی، اسناد الزامآور (از جمله کنوانسیون حقوق کودک، پروتکلهای الحاقی ژنو و اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی) و گزارشهای رسمی نهادهای سازمان ملل گردآوری و تحلیل شدهاند. ملاحظات اخلاقی:در تدوین این مقاله جنبههای اخلاقی شامل حفظ اصالت متون، صداقت، رضایت و اطلاعرسانی رعایت شده است. یافتهها: نتایج پژوهش نشان میدهد که «سلاحسازی آب» در جریان مخاصمات، نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بشردوستانه،از جمله اصول تفکیک، تناسب و رفتار انسانی است و به طور خاص منجر به تضییع حقوق بنیادین کودکان، از جمله حق بر بقا، حق بر سلامت و حق بر توسعه پایدار میشود. همچنین خلأهای تقنینی و اجرایی در تضمین امنیت آب کودکان در اسناد بینالمللی مشاهده میشود که نیازمند بازنگری تفسیری و نهادینهسازی حق بر آب به عنوان یکی از ابعاد حق بر حیات است. نتیجهگیری:پژوهش حاضر تأکید میکند که صلح پایدار بدون امنیت آب ممکن نیست و تحقق امنیت آب کودکان نیازمند ترکیب همزمان سه محور است: ۱ـ تقویت تعهدات دولتها نسبت به توسعه پایدار و حفاظت از منابع آبی پیش از مخاصمات؛ 2ـ الزام دولتها به رعایت اصول حقوق بشردوستانه در طول درگیریها؛ 3ـ بازسازی ساختارهای آبی و بهداشتی پس از مخاصمات با مشارکت جامعه بینالمللی. به همین منظور، پیشنهاد میشود «پروتکل ویژه امنیت آب کودکان» به اسناد موجود حقوق بشردوستانه افزوده شود تا چهارچوبی الزامآور برای پیشگیری از سلاحسازی آب و تضمین دسترسی ایمن کودکان به آب سالم فراهم گردد.
Seyednasseri M M, Maleki rad Z. Analytical Study of States’ Obligations Regarding Children’s Right to Water Security in Armed Conflict Situations. HLJ 2026; 4 (4) :1-16 URL: http://healthlawjournal.ir/article-1-148-fa.html
سیدناصری محمدمهدی، ملکی راد زهرا. واکاوی تعهدات دولتها نسبت به حق بر امنیت آب کودکان در شرایط مخاصمات مسلحانه. مجله حقوق سلامت. 1405; 4 (4) :1-16
