1- گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. 2- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.
چکیده: (34 مشاهده)
زمینه و هدف:روند درهم‌تنیدگی بدن‌مندانه انسان و فناوری به واسطه به کارگیری ایمپلنت‌ها، پروتزها و تراشه‌ها و تبدیل‌شدن به انسان سایبورگی در حال افزایش است. این روند فزاینده زمینه‌ساز گذار انسان به عصر پساانسانگرایی است. تفاوت‌های عملکردی انسان سایبورگی و انسان عادی، ضرورت تدوین مقررات ویژه از حیث حقوق و مسئولیت‌های ناشی از سایبورگی‌شدن را بیش از پیش نمایان می‌سازد. پیش‌شرط نخستین طراحی قانونمند حقوق و مسئولیت‌های سایبورگ‌ها، شناسایی برخورداری آن‌ها از شخصیت حقوقی متمایز است. در این پژوهش به دنبال شناسایی ماهیت حقوقی سایبورگ و امکان‌سنجی برخورداری آن‌ها از شخصیت حقوقی خواهیم بود. روش:پژوهش پیشرو از نوع مروری و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی است. منابع و داده‌های مورد نیاز به شیوه کتابخانه‌ای و با مراجعه به تارنماها و بانک‌های اطلاعاتی بین‌المللی نظیر Academia، Researchgate، PhilPapers، Springer، SSRN و عمدتاً از محل کتاب‌ها و مقالات سال‌های 25-2014 گردآوری شده است. ملاحظات اخلاقی:این پژوهش با رعایت کامل تمامی ملاحظات اخلاقی در خصوص رعایت امانتداری، صداقت اصالت متون انجام گرفته است. یافته‌ها: درهم‌تنیدگی مصنوعات فناورانه (نظیر ایمپلنت‌ها، پروتزها و تراشه‌ها) در اعضای بدن انسان، زمینه‌ساز پدیداری موجودیتی نوین به نام سایبورگ گردیده است که به جهت تفاوت قابل ملاحظه‌ای که به لحاظ بدنی یا ذهنی با انسان عادی دارد، با فراتررفتن از مرزها و دوگانه‌گرایی‌های تثبیت‌شده و سنتی پیشین، شخصیت حقوقی متفاوت و متمایزی نسبت به انسان عادی پیدا می‌کند. این شخصیت حقوقی در عصر پساانسانگرایی و گسترش فضای مجازی به جهت پویایی پیوسته و دگرگونی بی‌وقفه خود برخلاف شخصیت حقوقی انسان عادی ثابت و ایستا نیست، بلکه سیال و پویا است. نتیجه‌گیری:در عصر پساانسانگرایی، فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی، روند سایبورگی‌شدن انسان، منتهی به شناسایی و تمایز سایبورگ از انسان‌های عادی می‌شود، به نحوی که نظام‌های حقوقی می‌بایست شخصیت حقوقی متمایزی برای انواع سایبورگ‌های بدنی و ذهنی قائل شوند. شخصیت حقوقی سایبورگ (اعم از سایبورگ بدن و سایبورگ ذهن)، با ساختار سنتی، ایستا و یکپارچه شخصیت حقوقی انسان عادی همخوانی و سازگاری ندارد. و بر همین اساس پاسخگوی شخصیت پویا و سیال سایبورگ که فراتر از مرزبندی‌ها و دوگانه‌گرایی‌های تثیبت یافته سنتی (نظیر دوگانگی ذهن/ بدن، دوگانگی انسان/ اشیا) قرار دارد، نمی‌باشد. این هستنده‌های پویا علاوه بر فضای حقیقی در محیط آنلاین، دیجیتال و مجازی متنوع و متکثر عصر جدید نیز قرار دارند. بر همین اساس به موازات اینکه هویت‌های بدنی، فرهنگی و اجتماعی اشخاص به سمت تکثرگرایی، چندپارگی و دگرگون‌پذیری پیوسته پیش می‌روند، شخصیت حقوقی سایبورگ نیز می‌بایست خود را با این ساختار نوین هماهنگ سازد و به سمت هویت و شخصیت حقوقی پویا و شناور در فضای حقیقی و مجازی پیش رود.
Keshavarz Safiyi S, Abbasi M. The Legal Essence of a Cyborg and the Feasibility of Its Having a Distinct Legal Personality. HLJ 2026; 4 (4) :1-12 URL: http://healthlawjournal.ir/article-1-142-fa.html
کشاورز صفی‌ئی اسماعیل، عباسی محمود. ماهیت حقوقی سایبورگ و امکان‌سنجی برخورداری آن از شخصیت حقوقی متمایز. مجله حقوق سلامت. 1405; 4 (4) :1-12
