1- گروه تغذیه بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. 2- گروه علوم تغذیه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. 3- گروه تغذیه جامعه، دانشکده علوم تغذیه و رژیمشناسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
چکیده: (119 مشاهده)
زمینه و هدف:سوءتغذیه در دوران کودکی یکی از چالشهای جدی سلامت عمومی با پیامدهای گسترده جسمی، شناختی، اجتماعی و اقتصادی است. در استان هرمزگان به عنوان یکی از مناطق محروم ایران، شیوع کوتاهقدی شدید و کموزنی در کودکان زیر پنج سال بالاتر از میانگین کشوری گزارش شده است. هدف این مطالعه، طراحی و تدوین یک پروتکل بومی مبتنی بر رویکرد حقوقمحور برای کاهش شیوع سوءتغذیه شدید در کودکان ۶ماهه تا ۵ساله است. روش:در این مطالعه از رویکرد مشارکتی و تحلیل وضعیت استفاده شد. پس از نیازسنجی، تحلیل ذینفعان و تعیین قدرت و تمایل آنها برای مشارکت در طراحی و اجرای برنامه، اهداف کلی و اختصاصی با مدلSMART تدوین شدند. بر اساس شواهد علمی و امتیازدهی ذینفعان، استراتژیهای اجرایی تدوین و برای هر یک جدول عملیاتی، جدول زمانبندی گانت، برآورد هزینه و طرح ارزشیابی تنظیم شد. ملاحظات اخلاقی:در پژوهش حاضر، جنبههای اخلاقی مطالعه کتابخانهای، از جمله اصالت متون، صداقت و امانت، رعایت شده است. یافتهها: مطالعات داخلی و بینالمللی نشان دادند که استفاده از مکملهای غذایی، همراه با آموزش و حمایت غذایی (مانند بستههای سبد کالا و کوپنهای تغذیهای)، موجب بهبود شاخصهای آنتروپومتریک و کاهش خطر مرگ در کودکان میشود. در قالب این پروتکل، سبد غذایی و مکملهای درمانی برای سه دهک پایین اقتصادی استان طراحی شد و راهکارهایی برای شناسایی، اجرا، آموزش و پایش اثربخشی برنامه تدوین گردید. نتیجهگیری:طراحی این پروتکل با مشارکت ذینفعان، مبتنی بر شواهد علمی و اصول حقوق کودک، مدلی قابل اجرا و قابل تعمیم برای کاهش سوءتغذیه در مناطق محروم کشور فراهم کرده است. استمرار حمایتهای مالی، آموزش مستمر و پایش عملکرد، کلید موفقیت برنامههای مشابه در سطح ملی خواهد بود.
Rivaz R, Zareian M, EhsaniTabar F, Sobhani S R. Design of a Rights-Based Protocol to Reduce Malnutrition in Children Under Five Years in Hormozgan Province. HLJ 2025; 3 (3) :1-13 URL: http://healthlawjournal.ir/article-1-153-fa.html
ریواز رها، زارعیان مهران، احسانیتبار فاطمه، سبحانی سیدرضا. طراحی یک پروتکل حقوقمحور برای کاهش سوءتغذیه کودکان زیر پنج سال در استان هرمزگان. مجله حقوق سلامت. 1404; 3 (3) :1-13
