Health Law Journal

fa طراحی یک پروتکل حقوق‌محور برای کاهش سوءتغذیه کودکان زیر پنج سال در استان هرمزگان Design of a Rights-Based Protocol to Reduce Malnutrition in Children Under Five Years in Hormozgan Province مقاله پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: سوءتغذیه در دوران کودکی یکی از چالش‌های جدی سلامت عمومی با پیامدهای گسترده جسمی، شناختی، اجتماعی و اقتصادی است. در استان هرمزگان به عنوان یکی از مناطق محروم ایران، شیوع کوتاه‌قدی شدید و کم‌وزنی در کودکان زیر پنج سال بالاتر از میانگین کشوری گزارش شده است. هدف این مطالعه، طراحی و تدوین یک پروتکل بومی مبتنی بر رویکرد حقوق‌محور برای کاهش شیوع سوءتغذیه شدید در کودکان ۶ ماهه تا ۵ ساله است. روش: در این مطالعه از رویکرد مشارکتی و تحلیل وضعیت استفاده شد. پس از نیازسنجی، تحلیل ذی‌نفعان و تعیین قدرت و تمایل آن‌ها برای مشارکت در طراحی و اجرای برنامه، اهداف کلی و اختصاصی با مدل SMART تدوین شدند. بر اساس شواهد علمی و امتیازدهی ذی‌نفعان، استراتژی‌های اجرایی تدوین و برای هر یک جدول عملیاتی، جدول زمان‌بندی گانت، برآورد هزینه و طرح ارزشیابی تنظیم شد. ملاحظات اخلاقی: در پژوهش حاضر، جنبه‌های اخلاقی مطالعه کتابخانه‌ای، از جمله اصالت متون، صداقت و امانت، رعایت شده است. یافته‌ها: مطالعات داخلی و بین‌المللی نشان دادند که استفاده از مکمل‌های غذایی، همراه با آموزش و حمایت غذایی (مانند بسته‌های سبد کالا و کوپن‌های تغذیه‌ای)، موجب بهبود شاخص‌های آنتروپومتریک و کاهش خطر مرگ در کودکان می‌شود. در قالب این پروتکل، سبد غذایی و مکمل‌های درمانی برای سه دهک پایین اقتصادی استان طراحی شد و راهکارهایی برای شناسایی، اجرا، آموزش و پایش اثربخشی برنامه تدوین گردید. نتیجه‌گیری: طراحی این پروتکل با مشارکت ذی‌نفعان، مبتنی بر شواهد علمی و اصول حقوق کودک، مدلی قابل ‌اجرا و قابل ‌تعمیم برای کاهش سوءتغذیه در مناطق محروم کشور فراهم کرده است. استمرار حمایت‌های مالی، آموزش مستمر و پایش عملکرد، کلید موفقیت برنامه‌های مشابه در سطح ملی خواهد بود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: Childhood malnutrition represents a major public health challenge with profound physical, cognitive, social and economic consequences. In Hormozgan Province - one of Iran's deprived regions - the prevalence of severe stunting and underweight among children under five years exceeds the national average. This study aimed to design and develop a locally adapted, rights-based protocol to reduce the incidence of severe malnutrition in children aged 6 months to 5 years. Methods: This study employed a participatory approach combined with situational analysis. Following a needs assessment, stakeholder analysis was conducted to evaluate stakeholders' power and willingness to engage in program design and implementation. Overall and specific objectives were formulated using the SMART criteria. Evidence-based strategies were developed through scientific literature review and stakeholder scoring/ prioritization. For each strategy, an operational table, Gantt chart timeline, cost estimation and evaluation plan were prepared. Ethical Considerations: In the present research, the ethical aspects of the library study, including the authenticity of the texts, honesty and integrity, have been observed. Results: Domestic and international studies demonstrate that nutritional supplementation combined with education and food support (e.g., food baskets and nutrition vouchers) improves anthropometric indices and reduces mortality risk in children. Within this protocol, a targeted food basket and therapeutic supplements were designed for the three lowest economic deciles in the province. Practical mechanisms for beneficiary identification, implementation, community education and effectiveness monitoring were also developed. Conclusion: Through participatory design with stakeholders, grounded in scientific evidence and child rights principles, this protocol offers a feasible and scalable model for reducing malnutrition in deprived areas of Iran. Sustained financial support, continuous training and rigorous performance monitoring are essential for the success and national scalability of similar programs.</div> سوءتغذیه کودکان, سبد غذایی حمایتی, مکمل‌های غذایی, حقوق بشر Civil Responsibility, Right to Healthy Nutrition, Food Security, Iranian Laws 1 13 http://healthlawjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-140-1&slc_lang=fa&sid=1 Raha Rivaz رها ریواز 1003194753284600659 1003194753284600659 No Department of Clinical Nutrition, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه تغذیه بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Mehran Zareian مهران زارعیان 1003194753284600660 1003194753284600660 No Department of Nutritional Sciences, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه علوم تغذیه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Fatemeh EhsaniTabar فاطمه احسانی‌تبار 1003194753284600661 1003194753284600661 No Department of Nutritional Sciences, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه علوم تغذیه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Seyyed Reza Sobhani سیدرضا سبحانی seyyedrezasobhani@gmail.com 1003194753284600662 1003194753284600662 Yes Department of Community Nutrition, School of Nutritional Sciences and Dietetics, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه تغذیه جامعه، دانشکده علوم تغذیه و رژیم‌شناسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.