Health Law Journal

fa انحلال قراردادهای باروری مصنوعی در حقوق ایران؛ امکان‌سنجی و چالش‌ها Dissolution of Artificial Fertility Contracts in Iranian Law; Feasibility and Challenges مقاله پژوهشي Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: یکی از مهم‌ترین مسائلی که پیرامون قراردادهای باروری مصنوعی زوجین مطرح است، قابلیت و عدم قابلیت انحلال این قراردادها به یکی از موجبات قانونی، یعنی فسخ، انفساخ یا تفاسخ است؟ سؤال مشخص در این تحقیق، این است که آیا اساساً این قراردادها قابلیت انحلال را دارند یا خیر و در صورت امکان انحلال، وضعیت حقوق و تکالیف طرفین این قرارداد نسبت به یکدیگر چیست؟ ملاحظات اخلاقی: با توجه به کتابخانه‌ای‌بودن پژوهش و عدم درگیری مستقیم با نمونه‌های انسانی، این مقاله در حدود نظری به اخلاق علمی پایبند بوده است. روش: نوع تحقیق حاضر، بنیادی، رویکرد آن، توصیفی ـ تحلیلی، روش انجام آن، مطالعه کتابخانه‌ای و ابزار گردآوری مطالب در آن، فیشبرداری است. یافته‌ها: در مرحله پیش از انتقال جنین با انحلال قرارداد، مرکز تا آن میزان از تعهداتی که تا زمان انحلال قرارداد ایفا نموده، مستحق عوض (اجرت‌المثل) است، مگر در مواردی که انحلال قرارداد منتسب به مرکز باشد. همچنین مادر جانشین نیز مستحق دریافت هزینه‌های گوناگونی که متحمل شده است، می‌باشد، مگر در مواردی که انحلال قرارداد منتسب به اراده مادر جانشین یا همسرش باشد. در نقطه مقابل، مرکز در مرحله پیش از انتقال جنین، نظر به مال‌انگاشتن گامت‌ها یا جنین آزمایشگاهی تا جایی که امکان دارد آن‌ها را به صاحبان حق سلطه (والدین ژنتیکی) مسترد می‌نماید، مگر در مواردی که با مانع اخلاقی مواجه باشد. در مرحله پس از انتقال جنین نیز علاوه بر استحقاق مرکز بر اجرت‌المثل اقدامات خود، مادر جانشین مستحق دریافت هزینه‌های فوق‌الذکر است. در این مرحله، انحلال قرارداد با سقط جنین ملازمه دارد و به عنوان نمونه، فسخ قرارداد با رضایت‌دادن ذی‌حق (حسب مورد مادر ژنتیکی یا مادر جانشین) به سقط جنین در موارد سقط درمانی و از بین‌بردن موضوع قرارداد اتفاق می‌افتد که این امر فقط مخصوص قراردادهای باروری آزمایشگاهی از جمله قرارداد جانشینی در بارداری است. نتیجه‌گیری: آثار ناشی از انحلال قرارداد جانشینی در بارداری در مرحله پس از انتقال جنین تابعیت محدودتری نسبت به مرحله پیش از انتقال خواهد داشت، چراکه استرداد جنین انتقال‌یافته به رحم در این مرحله، برخلاف مرحله پیش از انتقال اساساً منتفی است.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: One of the most important issues related to couples' artificial insemination contracts is whether or not these contracts can be dissolved by one of the legal reasons, i.e. termination, rescission or dissolution. The specific question in this research is whether or not these contracts can be liquidated and if liquidation is possible, what are the rights and obligations of the parties to this contract? Methods: The current type of research is fundamental, its approach is descriptive-analytical, its method is library study and the means of gathering materials in it is surveying. Ethical Considerations: Due to the library nature of the research and the lack of direct involvement with human samples, this article has adhered to scientific ethics within theoretical limits. Results: In response to this result, it should be mentioned that in the stage before the transfer of the embryo with the termination of the contract, the center is entitled to the amount of the obligations that it has fulfilled until the termination of the contract, except in cases where the termination of the contract is attributed to the center. Also, the surrogate mother is also entitled to receive various expenses that she has incurred, except in cases where the termination of the contract is attributed to the will of the surrogate mother or her wife. On the other hand, in the stage before the transfer of the embryo, the center, regardless of whether the gametes or the laboratory embryos are owned, will return them to the owners of the right of dominion (genetic parents) as far as possible, except in cases where it is faced with an ethical obstacle. In the post-embryo transfer stage, in addition to the center's entitlement to the remuneration for its actions, the surrogate mother is entitled to receive the above-mentioned costs. At this stage, the dissolution of the contract is associated with abortion and for example, the termination of the contract happens by consenting the beneficiary (genetic mother or surrogate mother) to the abortion in cases of therapeutic abortion and eliminating the subject of the contract, which It is only for in vitro fertilization contracts, including pregnancy surrogacy contracts. Conclusion: the effects of termination of surrogacy contract in pregnancy in the post-embryo transfer stage will be more limited than the pre-transfer stage, because the return of the transferred embryo to the uterus at this stage, unlike the pre-transfer stage, is basically excluded.</div> باروری مصنوعی, قراردادهای باروری مصنوعی, قواعد عمومی قراردادها, حقوق ایران؛ انحلال‌پذیری Artificial Insemination, Artificial Insemination Contracts, General Rules of Contracts, Iranian Law, Liquidation 1 19 http://healthlawjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-27&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh Fakhreddin سمانه فخرالدین fakhreddin.samaneh@yahoo.com 1003194753284600180 1003194753284600180 Yes Department of Family Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Branch of Tehran, Iran. گروه حقوق خانواده، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران.